نهج‌البلاغه
از سخنان امیرالمؤمنین علی (ع)

حکمت ۳۴۹

متن عربی و ترجمهٔ فارسی

۳ شرح برای این بخش ↓
۳۴۹حکمت
نمایش

متن عربی

تصحیح صبحی صالح

٣٤٩. وَقَالَ (عليه ‏السلام): مَنْ نَظَرَ فِي عَيْبِ نَفْسِهِ اشْتَغَلَ عَنْ عَيْبِ غَيْرهِ، وَمَنْ رَضِيَ برِزْقِ اللهِ لَمْ يَحْزَنْ عَلَى مَا فَاتَهُ، وَمَنْ سَلَّ سَيْفَ الْبَغْيِ قُتِلَ بِهِ، وَمَنْ كَابَدَ الْأُمُورَ عَطِبَ، وَمَنِ اقْتَحَمَ اللُّجَجَ غَرِقَ، وَمَنْ دَخَلَ مَدَاخِلَ السُّوءِ اتُّهِمَ،

وَمَنْ كَثُرَ كَلاَمُهُ كَثُرَ خَطَؤُهُ، وَمَنْ كَثُرَ خَطَؤُهُ قَلَّ حَيَاؤُهُ، وَمَنْ قَلَّ حَيَاؤُهُ قَلَّ وَرَعُهُ، وَمَنْ قَلَّ وَرَعُهُ مَاتَ قَلْبُهُ، وَمَنْ مَاتَ قَلْبُهُ دَخَلَ النَّارَ.

وَمَنْ نَظَرَ فِي عُيُوبِ النَّاسِ فَأَنْكَرَهَا ثُمَّ رَضِيَهَا لِنَفْسِهِ فذَاك الْأَحْمَقُ بِعَيْنِهِ.

وَالْقَنَاعَةُ مَالٌ لَا يَنْفَدُ، وَمَنْ أَكْثَرَ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ رَضِيَ مِنَ الدُّنْيَا بِالْيَسيرِ، وَمَنْ عَلِمَ أَنَّ كَلاَمَهُ مِنْ عَمَلِهِ قَلَّ كَلاَمُهُ إِلَّا فِيَما يَعْنيِهِ.

ترجمهٔ فارسی

ترجمهٔ محمد دشتی

الگوى انسان كامل (اخلاقى، معنوى):

و درود خدا بر او، فرمود: آن كس كه در عيب خود بنگرد از عيب جويى ديگران باز ماند،

و كسى كه به روزى خدا خشنود باشد بر آنچه از دست رود اندوهگين نباشد،

و كسى كه شمشير ستم بر كشد با آن كشته شود،

و آن كس كه در كارها خود را به رنج اندازد خود را هلاك سازد،

و هر كس خود را در گردابهاى بلا افكند غرق گردد،

و هر كس به جاهاى بد نام قدم گذاشت متّهم گرديد.

و كسى كه زياد سخن مى گويد زياد هم اشتباه دارد، و هر كس كه بسيار اشتباه كرد، شرم و حياء او اندك است، و آن كه شرم او اندك، پرهيزكارى او نيز اندك خواهد بود، و كسى كه پرهيزكارى او اندك است دلش مرده، و آن كه دلش مرده باشد. در آتش جهنّم سقوط خواهد كرد.

و آن كس كه زشتى هاى مردم را بنگرد، و آن را زشت بشمارد سپس همان زشتى ها را مرتكب شود، پس او احمق واقعى است.

قناعت، مالى است كه پايان نيابد،

و آن كس كه فراوان به ياد مرگ باشد در دنيا به اندك چيزى خشنود است،

و هر كس بداند كه گفتار او نيز از اعمال او به حساب مى آيد جز به ضرورت سخن نگويد.

ترجمهٔ سید جعفر شهیدی

[و فرمود:] آن كه به عيب خود نگريست، ننگريست كه عيب ديگرى چيست،

و آن كه به روزى خدا خرسندى نمود، بر آنچه از دستش رفت اندوهگين نبود،

و آن كه تيغ ستم آهيخت، خون خود بدان بريخت،

و آن كه در كارها خود را به رنج انداخت، خويشتن را هلاك ساخت،

و آن كه بى پروا به موجها در شد غرق گرديد،

و آن كه به جايهاى بدنام در آمد بدنامى كشيد،

و هر كه پر گفت راه خطا بسيار پوييد، و آن كه بسيار خطا كرد شرم او كم، و آن كه شرمش كم پارسايى اش اندك هم، و آن كه پارسايى اش اندك، دلش مرده است، و آن كه دلش مرده است راه به دوزخ برده.

و آن كه به زشتيهاى مردم نگرد و آن را ناپسند انگارد سپس چنان زشتى را براى خود روا دارد نادانى است و چون و چرايى در نادانى او نيست،

و قناعت مالى است كه پايان نيابد،

و آن كه ياد مرگ بسيار كند، از دنيا به اندك خشنود شود،

و آن كه دانست گفتارش از كردارش به حساب آيد، جز در آنچه به كار اوست زبان نگشايد.

پایان حکمت ۳۴۹
شرح‌های حکمت ۳۴۹شرح موردنظر را انتخاب کنید۳ شرح

با گشودن این بخش، شرح‌ها بارگیری می‌شوند.

کپی و اشتراک

عنوان، شماره و منبع همراه متن می‌مانند.