خطبه ۲۳۶

ترجمهٔ محمد دشتی

(از هجرت و پيوستن به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سخن مى گويد):

ياد مشكلات هجرت:

خود را در راهى قرار دادم كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رفته بود، و همه جا از او پرسيدم تا به سرزمين «عرج»(1) رسيدم.

(اين جملات در يك سخن طولانى آمده است، جمله «فأطأ ذكره» (در همه جا از او مى پرسيدم.) يكى از سخنانى است كه در اوج فصاحت قرار دارد، يعنى خبر حركت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از ابتداء حركت تا پايان به من مى رسيد، كه امام اين معنا را با كناية آورده است).

_____________________________________________

(1). عرج: يكى از منزلگاه‏هاى بين مكّه و مدينه است، وقتى امام عليه السّلام زنان و فرزندان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را با پاى پياده از مكّه تا محلّه قبا در مدينه رساند پاهاى آن حضرت ورم كرد، و خونين شد. پيامبر در منزل «كلثوم بن هدم» بودند، وقتى نگاهش به پاهاى امام على عليه السّلام افتاد اشك در چشمان آن حضرت حلقه زد.

ترجمهٔ سید جعفر شهیدی

و از گفته هاى آن حضرت است كه آنچه را پس از هجرت رسول (ص) رخ داد، تا هنگامى كه خود در مدينه بدو رسيد در آن آورده:

در پى رسول خدا (ص) بودم و هر جا خبر او پرسيدم، و شنودم تا به «عرج» رسيدم.

[در گفتارى طولانى آمده است.] [گفته آن حضرت «فأطأه ذكره» از گفته هايى است در نهايت ايجاز و فصاحت، و قصد او اين است كه از هنگام بيرون شدنم از مكّه تا به عرج، خبرهاى او را به من مى دادند، و از آن معنى بدين كنايه شگفت تعبير كرده است.]