نامه ۲۳

ترجمهٔ محمد دشتی

(وصيّت امام عليه السّلام در لحظه هاى شهادت در ماه رمضان سال 40 هجرى).

پندهاى جاودانه:

سفارش من به شما، آن كه به خدا شرك نورزيد، و سنّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را تباه نكنيد.(1) اين دو ستون دين را بر پا داريد، و اين دو چراغ را روشن نگهداريد، آنگاه سزاوار هيچ سرزنشى نخواهيد بود.

من ديروز همراهتان بودم و امروز مايه عبرت شما مى باشم، و فردا از شما جدا مى گردم، اگر ماندم خود اختيار خون خويش را دارم، و اگر بميرم، مرگ وعده گاه من است، اگر عفو كنم، براى من نزديك شدن به خدا، و براى شما نيكى و حسنه است، پس عفو كنيد. «آيا دوست نداريد خدا شما را بيامرزد»؟

به خدا سوگند همراه مرگ چيزى به من روى نياورده كه از آن خشنود نباشم، و نشانه هاى آن را زشت بدانم، بلكه من چونان جوينده آب در شب كه ناگهان آن را بيابد، يا كسى كه گمشده خود را پيدا كند، از مرگ خرسندم كه: «و آنچه نزد خداست براى نيكان بهتر است».

(مى گويم: شبيه اين كلمات در خطبه ها گذشت كه جهت برخى مطالب تازه آن را آورديم).

________________________________________

(1). امام على عليه السّلام شخصى به نام «سعد» را براى جمع آورى بيت المال و ماليات، نزد زياد بن ابيه به بصره فرستاد. زياد به جاى پرداخت امانت‏ها با فرستاده امام به اختلاف و نزاع پرداخت، فرستاده امام به كوفه مراجعت كرد و شكايتى بر ضد زياد نوشت و به امام تسليم داشت كه آن حضرت نامه 21 را نوشت.

ترجمهٔ سید جعفر شهیدی

و از نامه آن حضرت است كه اندكى پيش از مرگ فرمود پس از آنكه ابن ملجم -كه لعنت خدا بر او باد- او را ضربت زده بود:

سفارش من به شما اين است كه: چيزى را همتاى خدا مداريد و محمد (ص)، سنّت او را ضايع مگذاريد. اين دو ستون را بر پا كنيد، از هر نكوهشى بكناريد.

من ديروز يارتان بودم و امروز موجب عبرت شمايم، و فردا از شما جدايم. اگر ماندم در خون خود مرا اختيار است، و اگر مردم، مرگ مرا وعده گاه ديدار است. اگر ببخشم، بخشش موجب نزديكى من است به خداى بارى، و -اگر شما ببخشيد- براى شما نيكوكارى. پس ببخشيد «آيا دوست نمى داريد كه خدا شما را بيامرزد.»

به خدا كه با مردن چيزى به سر وقت من نيامد كه آن را نپسندم، و نه چيزى پديد گرديد كه آن را نشناسم، بلكه چون جوينده آب به شب هنگام بودم كه ناگهان به آب رسد، يا خواهانى كه آنچه را خواهان است بيابد «و آنچه نزد خداست، نيكوكاران را بهتر است.»

[مى گويم، پاره اى از اين سخنان در خطبه ها گذشت، ليكن اينجا در آن زيادتى است كه موجب تكرار آن گرديد.]