نامه ۲۹

ترجمهٔ محمد دشتی

(نامه به مردم بصره، در سال 38 هجرى آنگاه كه معاويه قصد توطئه در بصره را داشت).

هشدار به مردم بصره:

شما از پيمان شكستن، و دشمنى آشكارا با من آگاهيد. با اين همه جرم شما را عفو كردم، و شمشير از فراريان برداشتم، و استقبال كنندگان را پذيرفتم، و از گناه شما چشم پوشيدم، اگر هم اكنون كارهاى ناروا، و انديشه هاى نابخردانه، شما را به مخالفت و دشمنى با من بكشاند، سپاه من آماده، و پا در ركابند. و اگر مرا به حركت دوباره مجبور كنيد،(1) حمله اى بر شما روا دارم كه جنگ جمل در برابر آن بسيار كوچك باشد، با اينكه به ارزش هاى فرمانبردارانتان آگاهم، و حق نصيحت كنندگان شما را مى شناسم، و هرگز به جاى شخص متّهمى، انسان نيكوكارى را نخواهم گرفت، و هرگز پيمان وفاداران را نخواهم شكست.

__________________________

(1). پس از هجوم عمرو عاص به مصر و كشته شدن محمّد بن ابى بكر، مخالفان امام در بصره نيز به فكر شورش افتادند، صحّار بن عباس عبدى نامه ‏اى به معاويه نوشت و از او خواست مردى را به بصره بفرستند تا مخالفان را سازماندهى كند، معاويه خوشحال شد و ابن حضرمى را فرستاد كه تحرّكاتى پديد آمد، و سران و بزرگان قبائل رو در روى هم قرار گرفتند، وقتى به امام در كوفه اطّلاع دادند آن حضرت اين نامه را نوشت، و سر انجام طرفداران امام ابن حضرمى را شكست داده او را كشتند. «الغارات ج 2 ص 373- 412»

ترجمهٔ سید جعفر شهیدی

و از نامه آن حضرت است به مردم بصره:

چنان نيست كه ندانيد چگونه رشته طاعت را باز و دشمنانگى را آغاز كرديد. من گناهكارتان را بخشودم، و از آن كه رو بر گردانده شمشير برداشتم، و آن را كه روى آورده قبول نمودم. ليكن اگر كارهاى ناروا و نادرست و انديشه هاى نابخردانه سست، شما را وادارد كه راه جدايى در پيش گيريد و طاعت مرا نپذيريد، بدانيد كه من آماده به كار نزديك شمايم، و به يك لحظه به سر وقت شما مى آيم. اگر مرا از آمدن به سوى خود ناچار سازيد، چنان جنگى آغاز كنم كه جنگ جمل برابر آن بازى كودكانه بود. با اين همه، من فرمانبرداران شما را ارج مى گذارم و پاس حرمت خيرخواهان شما را دارم. نه بيگناه را بجاى گناهكار مى گيرم و نه پيمان شكن را به جاى پيمانگزار مى پذيرم.