حکمت ۴۶۶

ترجمهٔ محمد دشتی

دقّت در مشاهدات (علمى):

و درود خدا بر او، فرمود: چشم، بند ظرف حوادث است.

سید رضى گويد: اين كلام امام عليه السّلام از استعاره هاى شگفت است، كه نشستنگاه را به مشك، و چشم را به سربند آن تشبيه كرد، و آنگاه كه بند گشوده شود آنچه در مشك است بيرون ريزد. مشهور است كه اين سخن از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است، ولى عدّه اى آن را از امير المؤمنين عليه السّلام نقل كرده اند، اين حكمت را «مبرّد» در كتاب «مقتضب» در باب لفظ به حروف آورده، و ما آن را در كتاب خود كه «مجازات آثار نبوى» نام دارد آورده ايم.

ترجمهٔ سید جعفر شهیدی

[و فرمود:] چشم، نشستنگاه را چون رشته سر بند است -چون خواب در چشم آيد بند بسته بگشايد-.

[و اين از استعاره هاى شگفت است. گويى نشستنگاه را به آوند و چشم را به سر بند همانند فرموده و چون سربند بگشايد آنچه در آوند است برون آيد، و اين سخن در گفته مشهورتر و ظاهرتر از سخنان پيامبر (ص) است. و گروهى آن را از امير مؤمنان عليه السّلام دانسته اند و از جمله گفته مبرد است در كتاب مقتضب در باب لفظ به حروف و ما در كتاب خود كه مجازات آثار نبوى نام دارد از اين استعاره سخن گفته ايم.]