خطبه ۱۶۷

ترجمهٔ محمد دشتی

(سخنرانى امام عليه السّلام در آغاز خلافت در سال 35 هجرى، نوشتند كه نخستين سخنرانى آن حضرت است).

1. ويژگى هاى قرآن:

همانا خداوند بزرگ كتابى هدايت گر فرستاد، نيكى و بدى، خير و شر را آشكارا در آن بيان فرمود. پس راه نيكى در پيش گيريد، كه هدايت شويد. و از شر و بدى پرهيز كنيد تا در راه راست قرار گيريد.

واجبات واجبات در انجام واجبات كوتاهى نكنيد تا شما را به بهشت رساند، همانا خداوند چيزهايى را حرام كرده كه ناشناخته نيست، و چيزهايى را حلال كرده كه از عيب خالى است، و در اين ميان حرمت مسلمان را بر هر حرمتى برترى بخشيد و حفظ حقوق مسلمانان را به وسيله اخلاص و توحيد استوار كرد.

2. ويژگى هاى مسلمانى:

پس مسلمان كسى است كه مسلمانان از زبان و دست او آزارى نبينند، مگر آنجا كه حق باشد، و آزار مسلمان روا نيست جز در آنچه كه واجب باشد.

به سوى مرگ كه همگانى است، و فرد فرد شما را از آن گريزى نيست بشتابيد، همانا مردم در پيش روى شما مى روند، و قيامت از پشت سر، شما را مى خواند. سبكبار شويد تا به قافله برسيد، كه پيش رفتگان در انتظار باز ماندگانند.

از خدا بترسيد، و تقوا پيشه كنيد زيرا شما در پيشگاه خداوند، مسئول بندگان خدا، و شهرها، و خانه ها و حيوانات هستيد.(1) خدا را اطاعت كنيد و از فرمان خدا سرباز مداريد، اگر خيرى ديديد برگزينيد، و اگر شر و بدى ديديد از آن دورى كنيد.

_________________________________

(1). مى‏ بينيم كه «حمايت از حيوانات» قرن‏ها قبل از مدعيّان دروغين غرب كه شعار حمايت از حيوانات مى ‏دهند امّا ميليون‏ها انسان را آواره مى ‏سازند و بخاك و خون مى‏ كشند، از طرف حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مطرح و به آن عمل شده است.

ترجمهٔ سید جعفر شهیدی

و از خطبه هاى آن حضرت است در آغاز خلافت خود:

همانا خداى تعالى كتابى راهنما را نازل فرمود و در آن نيك و بد را آشكار نمود، پس راه خير را بگيريد تا هدايت شويد، و از راه شرّ برگرديد و به راه راست رويد.

واجبها واجبها آن را براى خدا به جا آريد كه شما را به بهشت مى رساند. خدا حرامى را حرام كرده كه ناشناخته نيست، و حلالى را حلال كرده كه از عيب خالى است، و حرمت مسلمان را از ديگر حرمتها برتر نهاده، و حقوق مسلمان را با اخلاص و يگانه پرستى پيوند داده، پس مسلمان كسى است كه مسلمان از دست و زبان او آزارى نبيند جز آنكه براى حق بود، و گزند مسلمان روا نيست جز در آنچه واجب شود.

بر چيزى پيشى گيريد كه همگانتان را فراگير است -مرگ- كه يك يك شما از آن ناگزير است. همانا مردم پيش روى شمايند -و مرگ آنان بر شما آشكار- و مرگ از پس، شما را مى خواند -و شما در چنگال آن گرفتار- سبكبار باشيد تا برسيد، كه پيش رفتگان بر پايند و پس ماندگان را مى پايند.

خدا را واپاييد در حقّ شهرهاى او و بندگان، كه شما مسئوليد حتّى از سرزمينها و چهارپايان. خدا را فرمان بريد، و او را نافرمانى مكنيد اگر خيرى ديديد آن را دريابيد، و اگر شرّى ديديد روى از آن بتابيد.