نامه ۱۶

ترجمهٔ محمد دشتی

(دستور العمل امام به هنگام آغاز جنگ در سال 37 هجرى در ميدان صفّين).

آموزش تاكتيك هاى نظامى:

عقب نشينى هايى كه مقدّمه هجوم ديگرى است، و ايستادنى كه حمله در پى دارد نگرانتان نسازد، حق شمشيرها را اداء كنيد، و پشت دشمن را به خاك بماليد، و براى فرو كردن نيزه ها، و محكم ترين ضربه هاى شمشير، خود را آماده كنيد، صداى خود را در سينه ها نگهداريد كه در زدودن سستى نقش بسزايى دارد.

به خدايى كه دانه را شكافت، و پديده ها را آفريد، آنها اسلام را نپذيرفتند، بلكه به ظاهر تسليم شدند، و كفر خود را پنهان داشتند و آنگاه كه ياورانى يافتند آن را آشكار ساختند.

ترجمهٔ سید جعفر شهیدی

و هنگام آغاز نبرد به ياران خود مى فرمود:

دشوار مشماريد گريزى را كه پس آن بازگشتن بود يا پس نشستنى كه در پى آن روى آوردن. حقّ شمشيرها را بگذاريد و پهلوهاى -دشمن- را به خاك در آريد، و بكوشيد تا نيزه را هر چه كارگرتر فرو بريد و ضربت را هر چه سخت تر و دم فرو بنديد كه دم فروبستن بد دلى را بيشتر دور كند.

به خدايى كه دانه را كفيده و جاندار را آفريده، اسلام را نپذيرفتند بلكه از بيم تسليم شدند و كفر را نهفتند. چون يارانى بيابند كفر آشكار كنند -و از اسلام سر بتابند-.